हिन्दी गीतको सट्टामा रामेछापको यात्रुहरुलाई रामेछापकै सर्जकको गीत सुनाउन पाउँदा….


दिनहुँ गाडीमा यात्रा गर्नु पर्ने मेरो बाध्यता आज पनि उहीँ बस स्टेशनमा उभिन पुगेँ । सयौं गाडी आवातजावत व्यस्त बाटोमा वि. पी. हाइ वेमा चल्ने गाडी कुरि रहेँ । गाडीका सहचालक अ-आफ्नै रुटमा जाने यात्रुलाई डाक्दै थिए । त्यही बेला अरनिको कोसीपारी यातायात लेखेको गाडीमा मेरो नजर पर्न गयो । रोक्न सङ्केत् गरेँ । गाडीको गुडि रहेको गति कम गर्दै सोध्यो कहाँसम्म जाने? मैलेे सहजै मङ्गलटार भनेँ। गाडीमा सिट पूरै भरिएको थियो । मेरो लागि दुइटा विकल्प कि उभिएरै यात्रा गर्नु पर्ने कि ड्राइभर छेउमा कुचुक्क परि अँटाउन सक्नु पर्ने । विपरीत दिशातिर फर्केर बस्दा बमिट आउने सम्भावना उत्तिनै थियो । समयमा पुग्नु पर्ने हुँदा ओर्लेर अरु गाडी कुर्ने कुरो पनि रहेन । ड्राइभरलाई दाई म यहाँ बस्छु नि मलाई पछाडि फर्केर बस्दा गाह्रो हुन्छ भने। ड्राइभरले हुन्छ भन्यो । गाडी बिस्तारै गुड्न थाल्यो ।

गाडीमा दिक्क लाग्दो हिन्दी गीतहरु बज्दै थियो । गाडीको सह चालक बाटोतिर उभिरहेको मान्छे देख्ने बित्तिकै नेपालथोक र सित्खा भनी कराउदै थियो । मलाई भने त्यो बजि रहेको गीतले टाउको दुख्न थाल्यो । गाडीमा बोली रहेको अधिकांश यात्रुहरु मेरै भाषा बोल्दै गरेको सुनेँ । म अचम्म भएँ किनकि अरु दिन त तामाङ यति धेरै कहिले देखेको थिईनँ । बुझ्ने मनसाय जागेर आयो नजिकैको ड्राइभर र एक जना अपरिचित यात्रु दाईलाई “दाई यो गाडीमा त आज तामाङ मात्र देख्छु त ?” ड्राइभर हाँस्नु भो यो गाउँ जाने बस हो यहाँ तामाङ बढी छन् नेवारले नि तामाङ भाषा नै बोल्छन् । म दङ्ग परे कहाँ जाने बस हो र ? बेथान,डहु । मलाई बेथान डहु भन्ने बित्तिकै वीरताको याद आयो । वीर साहसी छोरी दिलमायाको तस्बिर आँखा अगाडि नाच्न थाल्यो त्यति मात्र हैन त्यहीँ समाजको नमुना संगीतकार,गायक अनि लेखकको आत्मीयताले मीठो सम्झनामा चिसो चिसो मौसममा न्यानोपन दिलायो । अनि यात्रुहरू तामाङ र गाडीमा बज्ने हिन्दी गीतले बितृष्णा जागेर आयो । त्यतिकै त ठूलो स्वरले बोल्ने म सबैले सुनोस भनेरै तामाङ भाषामा बोल्न थालेँ ।

यात्रुहरु कतिपयलाई मेरो सामाजिक प्रसङ्ग अनि आफ्नै भाषा प्रतिको मायालाइ सहि लागेरै होला चुपचाप कुरा सुन्दै थिए । गाडी गुड्दै उहीँ हिन्दी गीत बज्दै। मैले तपाईंहरु आफ्नै कलाकारलाई चिन्नुस रामेछापमा धेरै कलाकार जन्मि सकेका छन् । तपाईंहरु सुन्ने हो म उतैको सर्जकको गीत बजाइ दिन्छु ड्राइभर र नजिक बस्ने दाईलाई भनेँ । उहाँहरुले सहमति जनाउनु भो । मोबाइल फोनमा भएको ब्लुथुत अन गरे अनि आदरणीय दाजु राजकुमार दोङ तामाङ (जो भ्वाँसा रामेछापको हुनुहुन्छ) को मलाई मनपर्ने गीत “आमा” बस भरि गुन्जिन थाल्यो । गीतको एक अंश यस्तो थियो – ”

ल कु दोना थन्सी फोरी ङ्हा डु दिङ्मी पुइजी गोरी आमासे ङादा ताङ्ना लाजीम मिख्ली पुइसी ह्राङला बोरी …….. केवा पिन्बा आमा ह्रङ्दा ग्यार्जा तोङ्चा थुजुछे

गीत बज्दै थियो एक जना तामाङ आमा बोली हाल्नु भो । कदे ज्याबा ह्वाइ दोसी ह्राप्कोले । चु गुरुसे तामाङ ह्वाइ अह्राप्न तिला तिला अगोबा ह्राप्ला । आफ्नो भाषा प्रतिको यो चासो देखेपछि मलाई खुसी लाग्यो । फेरि अर्को गीत बज्न थाल्यो । उहीँ कलाकारको आवाजमा ” गरिबीले बनायो पर्देशी धेरै भयो छोडेको गाउँबेसी मन भयो उराठ ढुङ्गे बगर साईला दाई भन के छ कस्तो छ गाउँको खबर ।” आम नेपालीको वास्तविकता बोकेको यो गीत बज्द नजिकै रहेको दाईले ताली बजाउदै हुनुहुन्थ्यो । त्यतिबेलासम्म त्यो बस काभ्रे भञ्ज्याङ् कटेर हुइकि रहेको थियो । ड्राइभर दाई र म कुराकानी गर्दै थिएँ । गुरु पनि सिन्धुपाल्चोक साँगाचोकको योन्जन परेछ ।

हामी तामाङ भाषामै कुरा गर्न थाल्यौं । अघि सम्म कर्कस लाग्ने त्यो गाडीमा खुसी लाग्न थाल्यो । प्रकृतिले भरिपूर्ण शैलुङ, गुराँस फुल्ने लेक, धुपीसल्लाले भरिपूर्ण त्यो सुन्दर दोरोम्भ रुपाकोट र पङ्खर आँखै अगाडि नाँच्न थाल्यो । भर्खर मात्र सार्वजनिक भएको पर्यटन विकासको निम्ति उपयुुक्त “घुम्न आउनु रामेछाप दोरोम्भ नपर्नु है पिरैमा ” गीत बज्दै थियो झ्यालबाट बाहिर आँखा लगाएको भकुन्डे आइपुगेछौं । “सुनकोसीको चोली हजुर पहाडको टोपी डम्फु टुङ्ना बनायौ नि सल्ला धुपी खोपी ” वाउ कति मार्मिक अनि गर्बिलो शब्द ।

यही शब्द सङ्गै रचनाकार धन योन्जन, गायक राज कुमार दोङ तामाङ अनि शशीकला मोक्तान आँखै अगाडि भएको भान भयो । क्या मज्जा हिन्दी गीतको सट्टा तामाङ गीत बज्दा । साँच्चै गाडी तामाङमय बनी सकेको थियो । मेरो ओर्लिने स्टेसन नजिक आउदै थियो । मन भने उहीँ मीठो बोल्ने अन्दाजी ४५वर्ष जतिको योन्जन ड्राइभर दाईसंग अनि उहीँ तामाङ गीत सुनेर मख्ख पर्ने आमा संगै पो जाउँ जाउँ लाग्यो । अब ५/६ मिनेटमा म आफू ओर्लिनु पर्ने त्यही बेला फेरि गीत बज्यो सन्जय योन्जन तामाङ दाईको शब्दमा रहेको “तिमीलाई छोडी आएँ म सानू बिरानो यो शहरमा पर्खी बस्नु दुईचार वर्ष आउँछु आफ्नै गाउँघरमा बस्दिन यो शहरमा…..” कति मार्मिक शब्द अनि हाम्रो बाध्यता । गीत सुनाउदै जाँदा सुन्दै जाँदा बसभरिको अपरिचित यात्रुहरु भनौ गीतको स्रोताहरु कहिले भावुक त कहिले खुसी भएको अनुभव सजिलै गर्न सकिन्थेँ। मोबाइलमा एकपछी अर्को गीत बज्दै थिए अन्तिम गीत डम्फु बजाउँला हो…… टुङ्ना बजाउँला तामाङनी भेषैमा तिमीलाई सजाउँला तर्की नजाउ यो मनको रानी बनाउँला…… । बज्दै गरेको गीतसंगै अरु दुईचार जनाको आवाज नि आउँदै थियो । गाडी गच्यक्क रोकियो बहिनी तपाईं ओर्लिने ठाउँ यहि हैन र ड्राइभर बोल्यो । यसो हेरेको हो रहेछ अनि म शुभ यात्रा दाई शुभयात्रा सम्पूर्णलाई भनी ओर्लेँ तर आफ्नो जाति,आफ्नो भाषा र तामाङ गीत बजाएकै कारण मलाई देखाउनु भएको माया र सद्भावले मलाई उतै डोर्यायो । बस ओजेल नहुन्जेल हेरि रहेँ । आफूले ठुलै काम सफल पारेको झै लागि रहे अरु भन्दा खुसी त म हिन्दी गीतको सट्टा तामाङ, नेपाली गीत बजाउन सफल भएकोमा भएँ। त्यो भन्दा बढी रामेछापको बासिन्दालाई रामेछापकै कलाकार सर्जकको गीत सुनाउँदा उहाँहरु खुसी भएको पाएँ । जुन गीत मेरो मोबाइलमा मात्र सिमित अनि मैले मात्र सुन्नु भन्दा सामूहिक सुन्न र सुनाउन पाउँदा आफै भित्र हराउन थालेँ । मलाई छोडी हुइकिएको बस बेथान डहु र रामेछाप पुग्दा पनि मेरो ध्यान भने उतैतिर चङ्गसरी उँडि रहे उँडि रहे…….।।।

 

रचना मोक्तान “यात्री” काभ्रे

प्रकाशित: समय: 15:39:25  1065पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया

सम्बन्धित समाचार